İsveç okul tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir hukuk skandalı:Uppsala’da Müslüman profilli bir ilkokul olan Imanskolan, tamamen yanlış gerekçelerle kapatıldı
Yazan: Åsa Brattlund
200’den fazla öğrencisi olan bir okul, yetkili kurum okulu ziyaret bile etmeden nasıl kapatılabilir?
25 yılı aşkın faaliyetin ardından Uppsala’daki Imanskolan kapanmak zorunda kaldı. Okul Denetim Kurumu’nun kararı İsveç Güvenlik Servisi’nin bir görüşüne dayanıyordu – ancak okulun kendisinde herhangi bir denetim yapılmadı. Öğrenciler, öğretmenler, okul yönetimi ve veliler, karar verilmeden önce kendi görüşlerini ortaya koyma fırsatı hiç bulamadı.
En rättsskandal utan motstycke i svensk skolhistoria adlı kitabında araştırmacı ve eğitimci Åsa Brattlund, okulun kapatılmasının ardındaki koşulları inceliyor. Imanskolan’ı 1998’den beri izleyen yazar, burada resmî kararları, yargı süreçlerini, röportajları ve diğer kaynak materyalleri ele alıyor. İnceleme onu sarsıcı bir sonuca götürüyor: Imanskolan yanlış gerekçelerle kapatıldı.
Kitap aynı zamanda tek bir okuldan daha büyük bir şeyi anlatıyor. Hukuki güvenlik, kamu yetkisinin kullanımı, siyasi kampanyalar ve İsveç’te Müslüman profilli okullara bakış hakkında rahatsız edici sorular soruyor.
Bu, ortadan kaybolan bir okulun – ve seslerini duyurma fırsatı bulduklarını hiç hissetmeyen insanların hikâyesi.
Uppsala’daki Imanskolan tamamen yanlış gerekçelerle kapatıldı.
İsveç okul tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir hukuk skandalına maruz kalan bir ilkokulun ürkütücü hikâyesi
Biri hariç tüm okullar kapatıldı. İsveç’te artık Müslüman profilli yalnızca bir okul kaldı. Beş yıllık bir dönemde (2019–2024) Müslüman profilli yaklaşık 17 okul Okul Denetim Kurumu tarafından kapatıldı. Bu okulların yaklaşık 8’i İsveç Güvenlik Servisi’nin (Säpo) desteğiyle kapatıldı. Kitap bu okullardan birine odaklanıyor: Uppsala’da 1996’da kurulan ve Okul Denetim Kurumu’nun Aralık 2022’de Säpo’dan talep ettiği bir görüşün desteğiyle kapattığı bir ilkokul (okul öncesi sınıf – 6. sınıf ve okul sonrası bakım) olan Imanskolan.
Okul Denetim Kurumu Imanskolan’da ne önceden bildirilmiş ne de habersiz bir denetim yaptı; okul ortamını ve okulda hâkim olan değerleri de incelemedi.
Säpo Imanskolan’da hiçbir inceleme yapmadı. Okulda İslamcı değerleri yayma riski oluşturmakla suçlanan kişilerle hiçbir görüşme ya da sorgu yapılmadı. Bu kişilerin hiçbiri Imanskolan’da çalışmıyordu.
Säpo, Imanskolan’a ve okul yönetimine yönelttiği tüm iddia ve suçlamaların kaynağının kim ya da kimler olduğunu Imanskolan’dan, Okul Denetim Kurumu’ndan ve Stockholm İdare Mahkemesi’nden gizledi.
Okul Denetim Kurumu, Säpo’nun suçlamalarının kaynağının kim ya da kimler olduğunu bilmeden Imanskolan’ı kapatma kararı aldı.
Stockholm İdare Mahkemesi, kaynağın kim ya da kimler olduğunu bilmeden karar verdi.
Säpo’nun kaynağı: Ancak İdare Mahkemesi’nin kararından sonra Säpo’nun kaynağının kişiler değil, Imanskolan ve diğer Müslüman profilli okullar tarafından bu okulların sert bir siyasi muhalifi olarak bilinen bir yazarın kaleme aldığı iki kitap olduğu ortaya çıktı. Imanskolan hakkında olmayan; yazarın Müslüman Kardeşler ile UA adlı bir kişi (Imanskolan’da çalışmayan) ve Imanskolan ile diğer Müslüman profilli okullar arasındaki İslamcı bağlantılara dair spekülasyonlarını konu alan kitaplar. Säpo görüşünün büyük bölümünü UA’nın söylediği iddia edilen şeylerin tasvirlerini aktarmaya ayırıyor. Tamamen ya da büyük ölçüde Säpo tarafından ortaya konmamış, iki kitaptan kopyalanmış iddialar.
Ne Säpo ne de Okul Denetim Kurumu UA’yı sorguladı ya da onunla görüştü. Okul Denetim Kurumu’nun Imanskolan’ı kapatmasının ana nedeni olarak gösterilen UA. Yaklaşık 215 öğrencisi ve 45 çalışanı olan bir okul.
Öğretmenlerin ve öğrenci sağlığı personelinin çoğu Müslüman olmayan bir geçmişe sahipti. Okul yönetiminde Müslüman olmayan bir geçmişe ve ateist bir hayat görüşüne sahip bir öğretmen, kıdemli öğretmen de vardı. Personelden birkaçı yirmi yılı aşkın süredir birlikte çalışıyordu.
Okul Denetim Kurumu, Imanskolan Vakfı ve hukuki temsilcisinin Okul Denetim Kurumu’na sunduğu yazılı görüşte suçlamaların asılsız olduğunu madde madde ortaya koymasına hiçbir önem vermedi. Imanskolan’ın itirazları dikkate alınmadı. Okul Denetim Kurumu’nun tutumu, Imanskolan Vakfı ve hukuki temsilcisinin iki kitaptan alındığı ortaya çıkan iddialara yönelik eleştirilerinde ne söylediğinin hiçbir önemi olmadığı şeklinde yorumlanabilir. Imanskolan’ın ve diğer Müslüman profilli okulların bir muhalifi tarafından yazılmış; Imanskolan’a ya da bildiğim kadarıyla başka hiçbir Müslüman profilli okula hiç gitmemiş bir yazar.
Suçlayıcı bir söylem: Kitap, Müslüman profilli okullardan Müslüman, İslami ya da İslamcı okullar olarak söz eden suçlayıcı bir söylemin, kamuoyuna İsveç’te dinî okulların bulunduğu yönünde yanlış bir izlenim yaydığını gösteriyor. Oysa aslında söz konusu olan, okulun kendi seçtiği ders saatleri içinde profil dersine haftada 60 dakika ayıran Müslüman profilli okullardır.
Siyasallaşmış bir linç kalabalığı: İsveç’te Müslüman profilli ilk okulun açıldığı 1993’ten bu yana Imanskolan ve diğer Müslüman profilli okullar siyasallaşmış bir linç kalabalığının ağır hedefi oldu. Okulun 26 yıllık faaliyeti boyunca hiçbir siyasetçi Imanskolan’ı ziyaret edip okulun gündelik hayatını görmedi.
Kitaptan alıntılar:
Uppsala belediye siyasetçileri, okulun 25,5 yıllık faaliyeti boyunca Imanskolan’ı hiç ziyaret etmedi. Siyasetçiler Imanskolan’ı ziyaret etmemeyi, öğrenci ve personelle tanışmamayı ve okulun gündelik hayatını görmemeyi tercih etti.
Bir belediye siyasetçisinin bisikletine binip Uppsala’daki belediye binasından on dakika uzaklıktaki Imanskolan’a gitmesi ne kadar zor olabilirdi?